مسجد جامع فسا
پس از درب ورودی فضایی مستطیل شکل وجود دارد که پوشش سقف آن به صورت عرقچین و نمای داخلی این فضا با آجر نماکاری شده است. در طرفین این فضا هر کدام دو اطاق دارای طاق تویزه است. بدنه اصلی با کاهگل اندود شده که در این اواخر نیز گچکاری و رنگآمیزی شده است. کف این اطاقها با کاشی فرش شده و در بدنه اطاقها نیز طاقنماهایی به کار رفته است. هر اطاق نیز دری فلزی به طرف حیاط مسجد دارد. حیاط مسجد به صورت مربعشکل و کف آن با کاشی فرش شده است. در وسط حیاط یک حوض مستطیل شکل وجود دارد که حوض اصلی مسجد نیز در این قسمت بوده است.
ضلع جنوبی بنا دارای هشت حجره و با آجر تزیین شده است. فرم معماری شبستان اصلی مسجد نیز به صورت مربعشکل و دارای 9 جرز (ستون) است که پوشش سقف بر روی این جرزها قرار دارد.
در بدنه ضلع جنوبی شبستان چهار حجره با پوشش سقف طاق مانند وجود دارد که در هر یک از حجرهها طاقچهای به ابعاد یک در یک متر تعبیه شده است. انتهای این ضلع کتیبهای سنگی در بدنه دیوار به صورت محراب وجود دارد که دور تا دور آن را آیات قرآنی به صورت حجاری در بر گرفته است.
در ضلع غربی شبستان، محرابی وجود دارد که با سنگهای مرمر تزیین شده و قسمت فوقانی آن مزین به کاشیهای رنگی و نقوش اسلیمی و آیات قرآنی است.
در قسمت شمالی شبستان پوشش سقف به صورت عرقچین است. مصالح به کار رفته در این شبستان آجر و سنگ با ملاط گچ است. در قسمت فوقانی این شبستان طاقچههایی تعبیه شده که برای قرار گرفتن وسایل روشنایی در مسجد است. در بدنه جرزها نیز به وسیله گچ شبه طاقچههایی به چشم میخورد که به منظور نگهداری کتب مقدس و مهرهای نماز احداث شده است. بدنه شبستان با گچ اندود و روی آن نقاشی شده است. تزیینات به کار رفته در این بنا گچبری، نقاشیهای سقفی و آیینهکاری است.
اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فارس با توجه به ارزشهای تاریخی و معماری این بنای تاریخی و به منظور حفاظت هرچه بیشتر اقدام به ثبت این بنا در فهرست آثار ملی ایران کرده که به شماره ثبتی 21889 در آن فهرست قرار گرفته است.
نویسنده و توسعه دهنده: محمد هادی نظام پور